Laatst kwam ik een artikel tegen op de website van Vrij Nederland. Het was, en is nog steeds, getiteld ‘Wat doet het internet met mijn brein?’ Een vraag die ik persoonlijk nog interessanter vind dan ‘Wat was er eerder, de kip of het ei?’ We weten immers ondertussen allemaal dat dat de kip was. Denk ik. Enfin. Volgens Nicholas Carr, de auteur van het boek The Shallows: What the Internet Is Doing to Our Brains is de conclusie eenvoudig: van al dat internetten worden we multitaskende bitjunks met het concentratievermogen van een tuinboon.
Nicholas Carr is zijn onderzoek begonnen omdat hij merkte dat hij er opeens (ploef!) enorm veel moeite mee had om een boek te lezen. Komt me meer dan bekend voor: ik ga bijna elke week naar de bib om een stapel Meesterwerken Die Ik Nog Altijd Eens Moet Lezen te halen. Na vijf weken heb ik in elk boek vier pagina’s gelezen en breng ik ze maar terug. Niet omdat ze saai zijn he, maar mijn brein wil dan gewoon niet meer mee. Alsof het denkt ‘Teveel letters, geen bewegende beelden, geen blote tetten, geen plaatjes, saahaai.’ Nicholas Carr had dat dus ook. En ik neem aan het gros van de wereldbevolking. Analfabeten niet meegerekend.
Carr stortte zich dus in de wereld der hersenonderzoek en kwam tot een belangrijke conclusie: zijn hersenen zijn niet oud en versleten, maar extreem hongerig. Door intensief internetgebruik, het verwerken van tientallen informatiestromen tegelijk, heeft zijn brein een constante drang naar meer zonder ooit maar een stil te staan bij wat er eigenlijk echt in al die cellen gebeurd.
Volgens Carr veranderen van cultivators van onze eigen persoonlijke kennis tot jagers en verzamelaars in het elektronische bos van data. We hebben tegenwoordig niet meer de neiging om de kop van de hond van de buren in te slaan met een steen om hem vervolgens op een kampvuur te smijten. In plaats daarvan onderbreken we meer dan eens een gesprek om onze e-mail te checken en tijdens een potje Trivial zoeken we de antwoorden snel even op, om de rest van het gezelschap daarna nog eens te overbluffen met alle feitjes die we net gevonden hebben. Als we ze ons nog herinneren, ten minste.
Voor iedereen die het te vermoeiend vindt de tekst te lezen, is er een filmpje
Want naast ons concentratievermogen, gaat ons geheugen er volgens Carr zijn onderzoek niet bepaald op vooruit. Vroeger kende iedereen zeker tien telefoonnummers uit zijn hoofd, tegenwoordig mag je al blij zijn als je dat van jezelf aan mensen kan geven. Wil dat dan zeggen dat we dommer worden? Niet per se, concludeert Carr. Maar ons idee van wat intelligentie betekent, is dan ook sterk veranderd. ‘Vroeger was het verzamelen van informatie de eerste stap in het denkproces. De tweede en meest belangrijke stap was het diep nadenken over de informatie die we zojuist verkregen hadden, door het te linken aan informatie die al in ons brein zat. Zo creëerden we persoonlijke kennis en zelfs wijsheid. Tegenwoordig krijg ik het gevoel dat we het begrip intelligentie beperken tot enkel het verzamelen van informatie – het verkrijgen van zoveel mogelijk informatie. We beginnen het eerder zo belangrijk proces van diep nadenken dat concentratie, stilte en enige eenzaamheid vereist, te verleren.’
Terwijl iedereen zich druk maakt om al die mensen met overgewicht en slechte eetgewoontes, besteden er maar weinig mensen aan die andere welvaartziekte: de technologische obesitas die ons brein aantast. Het slimste wat je nu dus kan doen, is je pc dichtklappen (of uitzetten, als je nog zo’n ouderwetsche desktop hebt), eindelijk eens aan Oorlog en Vrede beginnen en je gsm door het toilet spoelen. Zet dat van tevoren dan wel even op Twitter, anders gaat je moeder straks nog denken dat je dood bent.
COBY HOUNJET
[...] schrijfsel, schoolopdracht, blablabla. Oftewel: ook hier te [...]